Elke maand gaat er automatisch geld van je rekening voor je zorgverzekering. De meeste mensen kijken er amper naar om. Zonde, want met één aanpassing bespaar je tot €282 per jaar zonder dat je iets hoeft te veranderen aan je verzekeringsdekking. Het geheim? Je vrijwillig eigen risico.
Het verschil tussen verplicht en vrijwillig eigen risico
In 2026 bedraagt het verplichte eigen risico €385 per jaar. Dat betaal je sowieso als je zorg gebruikt die onder je basisverzekering valt - tot dat bedrag ben jij zelf verantwoordelijk, daarna neemt je verzekeraar het over.
Maar er is nog een tweede mogelijkheid: het vrijwillig eigen risico. Hiermee geef je aan dat je bereid bent nóg meer zelf te betalen als je ziek wordt. In ruil daarvoor verlaagt de verzekeraar je maandelijkse premie. Je kunt het vrijwillige deel instellen in stappen van €100, met een maximum van €500 extra. Je totale eigen risico kan daarmee uitkomen op €885 per jaar.
Hoeveel bespaar je precies?
De premiekorting hangt af van je verzekeraar, maar de richtlijn ziet er ruwweg zo uit:
- €100 extra eigen risico: circa €45-€60 korting per jaar
- €200 extra eigen risico: circa €90-€120 korting per jaar
- €300 extra eigen risico: circa €135-€180 korting per jaar
- €400 extra eigen risico: circa €175-€235 korting per jaar
- €500 extra eigen risico: circa €210-€282 korting per jaar
Controleer altijd bij je eigen verzekeraar wat de exacte korting is - die bedragen lopen behoorlijk uiteen. Sommige verzekeraars geven meer korting dan anderen voor hetzelfde risico dat jij accepteert.
Voor wie werkt dit?
Het verhogen van je eigen risico is slim als je gezond bent en verwacht weinig zorg te gebruiken. Denk aan mensen zonder chronische aandoeningen, jongvolwassenen die zelden naar een specialist gaan, en mensen die het afgelopen jaar vrijwel geen zorgkosten hadden die onder hun eigen risico vielen.
Het werkt als een weddenschap met jezelf: je gokt dat je gezond blijft. Als dat uitkomt, verdien je de premiekorting. Als het niet uitkomt en je hebt toch dure zorg nodig, betaal je meer dan je had bespaard.
De vuistregel is eenvoudig: kijk naar je zorgkosten van de afgelopen twee à drie jaar. Zaten die structureel boven €385? Dan is het verhogen van je eigen risico waarschijnlijk niet gunstig. Zaten ze er ver onder? Dan loont het bijna zeker.
Wanneer kun je dit beter niet doen?
Er zijn mensen voor wie dit simpelweg geen goed idee is:
- Chronisch zieken. Als je structureel medicijnen gebruikt of regelmatig naar een specialist gaat, gebruik je je eigen risico jaarlijks sowieso. Extra risico nemen levert dan alleen een hogere rekening op.
- Mensen met geplande ingrepen. Wacht je op een operatie of verwacht je dure behandelingen? Dan is dit het verkeerde moment.
- Mensen zonder financieel kussen. Heb je het geld niet beschikbaar om een onverwachte rekening van €885 te betalen? Dan is de financiële spanning het niet waard.
Wat valt er eigenlijk niet onder het eigen risico?
Een veelgemaakte misvatting: lang niet alle zorg valt onder je eigen risico. Bezoeken aan de huisarts zijn al jaren vrijgesteld. Hetzelfde geldt voor verloskunde, kraamzorg en jeugd-ggz. Als jij het afgelopen jaar alleen maar naar de huisarts ging en geen specialist zag, heb je je eigen risico waarschijnlijk helemaal niet aangesproken.
Weet je niet hoeveel je het afgelopen jaar hebt betaald? Log in bij je verzekeraar - die heeft een jaroverzicht. Dat getal is je vertrekpunt voor de berekening. En als het nul is, weet je genoeg.
Zo maak je de beste keuze voor jouw situatie
Wil je dit jaar echt geld besparen op je zorgpremie? Ga dan zo te werk:
- Log in bij je zorgverzekeraar en zoek je jaroverzicht op. Hoeveel heb je het afgelopen jaar uit eigen risico betaald?
- Bereken wat je zou besparen als je je eigen risico verhoogt naar €485, €585 of hoger.
- Zorg dat je het extra bedrag in een aparte pot hebt staan voor noodgevallen. Je wilt niet voor verrassingen staan als je toch onverwacht zorg nodig hebt.
- Pas je eigen risico aan bij het afsluiten of verlengen van je polis, of als je overstapt van verzekeraar. Dit kun je doorgaans jaarlijks aanpassen.
Gecombineerd met andere slimme keuzes - zoals kritisch kijken naar je vaste lasten en stoppen met abonnementen die je nooit gebruikt - tikt dat snel op tot enkele honderden euros per jaar. Niet slecht voor een paar minuten werk.
Wil je weten hoe verzekeraars onderling scoren op de premiekorting? De Consumentenbond heeft een helder overzicht van hoe het vrijwillig eigen risico precies werkt en wat je van de verschillende verzekeraars kunt verwachten.