Black Friday valt dit jaar op vrijdag 27 november. Overal verschijnen alvast rode prijskaartjes met "-50%" en "-70%", en de verleiding om toe te slaan is groot. Maar uit onderzoek van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) blijkt dat je bij veruit de meeste winkels helemaal niet de korting krijgt die op het prijskaartje staat. Tijd om te weten hoe die truc werkt, voordat je op 27 november weer in de val loopt.
Wat de ACM ontdekte bij 24 grote winkels
De ACM bekeek vorig jaar de aanbiedingen van 24 grote verkopers in de sectoren wonen, kleding, doe-het-zelf en tuin, huishoudelijke elektronica en cosmetica. Bij 18 van de 24 winkels, driekwart dus, vond de toezichthouder een of meer misleidende prijsvermeldingen. Fleur Severijns, manager Consumenten bij de ACM, legt uit waar het misgaat: "Vooral als de laagste prijs wordt vergeleken met een fancy 'van'-prijs die nooit is gerekend." Volgens haar is dat niet alleen misleiding van de consument, maar ook oneerlijke concurrentie met winkels die zich wel netjes aan de regels houden.
De betrokken winkels kregen een brief met de overtredingen. Hun namen zijn nog niet openbaar gemaakt, omdat ze zich eerst mogen verweren.
Zo werkt de van-prijs-truc
De wet is op dit punt duidelijk: de 'van'-prijs waarmee een winkel een korting berekent, moet de laagste prijs zijn die diezelfde winkel in de afgelopen 30 dagen heeft gevraagd. Staat er "van 100 euro, nu 60 euro", dan moet dat product écht 100 euro hebben gekost in de maand daarvoor. Begrippen als "adviesprijs" of "meestal-prijs" zonder verdere uitleg zijn volgens de ACM al snel misleidend, omdat niemand kan controleren of die prijs ooit is gerekend.
Los van de ACM deed de Consumentenbond eigen onderzoek en noemde daarbij Amazon, Bol, Wehkamp, MediaMarkt en Douglas als winkels met misleidende aanbiedingen. Wehkamp adverteerde bijvoorbeeld een spel met een 'van'-prijs van 30,99 euro en een korting van 15 procent, terwijl de werkelijke verkoopprijs 35,69 euro was: de korting bestond dus eigenlijk niet. Wehkamp zegt inmiddels de werkwijze te hebben aangepast. Amazon gebruikt volgens de bond doorgestreepte adviesprijzen die vrijwel nooit de echte verkoopprijs zijn geweest, maar stelt zelf de wet na te leven. Bol herkent het beeld niet en zegt dat prijzen op een platform zo snel schommelen dat 'de laagste prijs in 30 dagen' geen eerlijke vergelijking is, en hanteert daarom een eigen 'meestal-prijs'.
Boetes die al zijn uitgedeeld
Dit is niet vrijblijvend. Vijf bedrijven, waaronder Leen Bakker en Jysk, kregen eerder al een boete van meer dan 100.000 euro voor nepkortingen. Op 13 november 2025 bevestigde de rechter bovendien de boetes die de ACM had opgelegd aan Leen Bakker en Koopjedeal. Niels Holtrop, universitair docent marketing aan de Universiteit Maastricht, denkt dat het probleem groter is dan de ACM kan vaststellen: vooral kleinere webwinkels overtreden volgens hem de regels, simpelweg omdat de toezichthouder niet alles kan controleren. Zijn advies is om altijd zelf de prijsgeschiedenis van een product te checken via een vergelijkingssite voordat je bestelt.
Zo check je zelf of een korting klopt
Je hoeft niet te wachten op een boete om jezelf te beschermen. De ACM geeft vier concrete stappen:
- Let extra op bij hoge, onverwachte kortingspercentages. Hoe groter de korting lijkt, hoe vaker de 'van'-prijs niet klopt.
- Check de prijshistorie van het product op een prijsvergelijkingssite, zodat je ziet wat het de afgelopen maanden écht heeft gekost.
- Vergelijk de prijs bij meerdere winkels. Een "unieke" deal die overal hetzelfde kost, is meestal geen deal.
- Lees bij een onbekende webshop reviews op meerdere plekken, niet alleen op de site zelf.
Dit soort controle kost twee minuten, maar voorkomt dat je voor een product betaalt dat vorige maand gewoon goedkoper was. Wil je je geld structureel beter vasthouden, dan helpt het ook om eerst je lopende abonnementen op te ruimen, zodat je niet op dezelfde dag geld uitgeeft dat je eigenlijk al kwijtraakt aan dingen die je niet gebruikt.
Wachten is vaak de beste deal
Een handige vuistregel: koop alleen iets op Black Friday als je het al vóór die dag van plan was. Impulsaankopen onder tijdsdruk zijn precies waar deze kortingstrucs op inspelen. Staat iets niet al maanden op je lijstje, dan is de kans groot dat je het over een paar weken alsnog goedkoper, of helemaal niet, had gekocht. Mensen die eerder al een periode zonder uitgeven hebben gedaan, herkennen dat gevoel van "ik moet dit nu hebben" meestal als eerste signaal om juist even te wachten.
Twijfel je of iets echt de aanschaf waard is, vergelijk dan niet alleen de prijs, maar ook hoeveel je er daadwerkelijk mee bespaart op de lange termijn. Dat is dezelfde rekenmethode die werkt bij structureel besparen op je boodschappen: niet de eenmalige korting telt, maar wat het je over een jaar oplevert.
Dit doe je vrijdag 27 november anders
Maak voor Black Friday een kort lijstje van producten die je toch al wilde kopen, met de prijs die je er nu voor kwijt bent. Check die prijs op 27 november opnieuw via een vergelijkingssite. Is de "korting" groter dan de werkelijke prijsdaling, sla de deal dan gewoon over. Je mist dan geen koopje, je ontwijkt alleen een prijskaartje dat nooit klopte. Meer informatie over je rechten als consument vind je op de site van de ACM, en het volledige verhaal achter het onderzoek staat bij de NOS.